Na temat spektrum autyzmu napisano wiele książek. Pełna lista znajduje się w spisie lektur tutaj – Lista Lektur. Na liście lektur znajdują się książki napisane dla dorosłych, raczej o dzieciach niż dla dzieci. W tym wpisie natomiast pora na książki na temat spektrum autyzmu skierowane do dzieci.
Dlaczego to ważne?
W maju tego roku (2026) na zaproszenie Moniki Szubrycht brałam udział w nagraniu rozmowy dla portalu Interia Zdrowie. Z godzinnej rozmowy redakcja wybrała jedno zdanie na temat tego czy dzieci znają swoją diagnozę. W ten sposób powstał cklikbajtowy tytuł CO DRUGIE DZIECKO NIE ZNA PRAWDY! Dlaczego rodzice ukrywają autyzm? cała historia i wyjaśnienie skąd ten tytuł znajduje się w tym wpisie – Podcast „Bez oceny”
Oczywiście nadużyciem jest twierdzenie, że połowa dzieci nie zna swojej diagnozy, ale na pewno temat jest ważny, a z doświadczenia wiem, że tam gdzie pojawia się trudny temat książka może być prawdziwym przyjacielem.
W trudnych sytuacjach może brakować odpowiednich słów. Nie wiemy jak zacząć rozmowę, chcemy porozmawiać o jakiejś sytuacji. Opisane w książce historie mogą być pretekstem do rozmowy, punktem odniesienia – co jest podobnie, a co zupełnie inaczej. Książka oswaja temat, buduje świadomość, daje okazje do rozmowy i refleksji. Jest jak spotkanie z przyjacielem, który opowiada o swoim życiu.
Książki na temat spektrum autyzmu skierowane do dzieci
Najpierw książki, które miałam w ręku
„NORO-1. Bajka o relacjach i emocjach dla dzieci w spektrum autyzmu”, Joanna Pstrągowska Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 2022
„Inny niż wszyscy”, Per Nilsson, Zakamarki 2017 – opowieść z punktu widzenia chłopca, do którego klasy dołącza nowy chłopiec z Zespołem Aspergera, książka dość filozoficzna, o inności, raczej dla starszych dzieci
„Krzyś jest wyjątkowy. Dla dzieci o autyzmie”, Charles A. Amenta, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 2010 – opowieść ojca o synu w spektrum autyzmu, która w prosty sposób przybliża czym jest autyzm. Bohater książki ma, jak pisze sam autor, autyzm głęboki.
„Porządek musi być. Relacje II. Przygody Fenka”, praca zbiorowa, Fenek Publishing 2023
„Kosma Kopacz i leśna szkoła”, Agnieszka Misiak, Druganoga 2024
Książki, których nie czytałam
korzystałam ze zbioru Atypowej dziewczyny – Polecane książki 2026
„Kraina neuroróżnorodności. Bajki i ćwiczenia, które doceniają różnice i wzmacniają poczucie wspólnoty” Maja Miziur, Mamania 2025
„Atypowy. O chłopcu w spektrum autyzmu” Joanna Stalka-Jarska, Wydawnictwo Impuls 2024
„Ja i mój autyzm. Przewodnik dla dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu” Katie Cook, GWP Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne – Naukowe, 2024 wspierający przewodnik dla dzieci w wieku 8–12 lat
„SPEcjalne moce. Doskonały projekt” Tracy Packiam Alloway, Zielona Sowa, 2019
„Niezbędnik dziewczyny ze spektrum, poradnik dorastania dla autystycznych dziewcząt” Anna Sawicka-Chrapkowicz, Siena Castellon, Wydawnictwo Harmonia, 2022 – nie czytałam, ale podobno dobry
„Wszystkie koty są w spektrum autyzmu” Kathy Hoopmann, Biała Plama, 2021 – klasyczna pozycja
„Wszystkie psy mają ADHD” Kathy Hoopmann, Wydawnictwo Linia 2013 – do kompletu
Z moich recenzji
„(Sekretna) księga asperdzieciaka” to książka dla mnie wyjątkowa ponieważ objęta jest patronatem Autyzmu po ludzku, must have dla nastolatków z dawnym Zespołem Aspergera- (Sekretna) księga asperdzieciaka – recenzja
Wyjątkowa książka Olgi Ptak pisana z perspektywy chłopca w spektrum autyzmu. Pomaga zrozumieć jego tok myślenia.
O ADHD
ADHD i spektrum autyzmu dość często idą w parze, dlatego dodaję tu także kilka książek na ten temat.
„Jak ja to widzę ADHD oczami ośmiolatka” Paweł Kowalczyk Wydawnictwo Fundacja Pomoc Autyzm 2025
Skok Anna Augustyniak, Wydawnictwo Albus 2024, moja recenzja „Skok” – książka o ADHD
Inne trudne tematy
Książki do zadań specjalnych dla dzieci wydaje wydawnictwo Albus.
Znajdziemy tu pozycje na temat:
- Depresji dziecięcej – Kałużysko Anna Augustyniak
- Depresji rodzica – „Linka w mysim mieście” Katarzyna Ryrych
- Żałoby – „Żaba” Anja Franczak
- Utraty pracy – „Mrówki” Anna Augustyniak
- Choroby Alzheimera – „Zielona dziewczynka. Czyli popołudnie, którego nie było” Anna Augustyniak
- Rozstania rodziców – „Czasami szczęśliwi rodzice mieszkają oddzielnie” Agnieszka Kacprzyk
- a także spektrum autyzmu – „Guzikożerca” Olga Ptak
- oraz ADHD – „Skok” Anna Augustyniak
Większość z tych książek miałam okazje przeczytać w ramach współpracy recenzenckiej, która z biegiem lat zaowocowała piękną relacją. Każda z nich to małe arcydzieło sztuki wydawniczej. Żałuję, że nie wszystkie książki zdążyłam opisać… ale możecie mi wierzyć, że każda na to zasługuje. Odsyłam do wpisu zbiorczego – Wydawnictwo Albus współpraca